İleri Seviye Linux Yönetimi ve Shell Scripting Kursu

Ders 1 • Temel Komut Satırı Gezinimi

Kabuk gezinimi, dosya işlemleri ve yardım sistemlerinde akıcılık kazandırır. Buradaki yeterlilik, kurs boyunca yapılacak tüm uygulamalı görevler için gereklidir.

Ders 2 • Önyükleme Süreci ve Sistem Başlatma

Donanım yazılımından oturum açma istemine kadar tüm önyükleme sırasını izler. Bu sırayı anlamak, yöneticilerin başlatma hatalarını teşhis etmesini ve düzeltmesini sağlar.

Ders 3 • Dosya Sistemi Hiyerarşisi ve Disk Düzeni

Dosya Sistemi Hiyerarşi Standardı ve bölüm şemalarını açıklar. Öğrenciler, herhangi bir dosya sistemi yolunu doğru bir şekilde bulma, bağlama ve yönetme becerisi kazanır.

Ders 4 • Süreç ve Bellek Yönetiminin Temelleri

Süreç yaşam döngüsü, zamanlama ve sanal bellek kavramlarını tanıtır. Bu temeller, ilerleyen bölümlerde ele alınan performans ayarının temelini oluşturur.

Ders 1 • sudo ile Ayrıcalık Yükseltme

Kök parolasını paylaşmadan kontrollü kök düzeyinde erişim vermek için sudo politikalarını yapılandırır. Doğru sudo tasarımı, denetlenebilirlik ve uyumluluk için kritiktir.

Ders 2 • Özel İzinler ve Erişim Kontrol Listeleri

İnce taneli kontrol için SUID, SGID, sabit bit ve POSIX ACL'lerini tanıtır. Bu mekanizmalar, temel modeli karmaşık kurumsal gereksinimlere göre genişletir.

Ders 3 • Grup Yönetimi ve Üyelik

Birincil ve ikincil grupları ve grup tabanlı erişim stratejilerini açıklar. Grup tasarımı, dosya paylaşımını ve ayrıcalık devrini doğrudan etkiler.

Ders 4 • Kullanıcı Hesabı Yaşam Döngüsü Yönetimi

Kullanıcı hesapları oluşturma, değiştirme, kilitleme ve silme işlemlerini kapsar. Doğru yaşam döngüsü yönetimi, sistem güvenliğinde ilk savunma hattıdır.

Ders 1 • fdisk ve parted ile Disk Bölümleme

Etkileşimli araçlar kullanarak bölüm tabloları oluşturma ve değiştirmeyi gösterir. Doğru bölümleme, tüm üst düzey depolama yapılandırmalarının ön koşuludur.

Ders 2 • Dosya Sistemi Bütünlüğü ve Kurtarma

fsck, xfs_repair, SMART izleme ve yedekleme stratejilerini kapsar. Yöneticiler, hizmet kesintisini en aza indirmek için dosya sistemi bütünlüğünü hızlıca geri yüklemelidir.

Ders 3 • Bağlama, Otomatik Bağlama ve NFS

Kalıcı bağlamaları, systemd bağlama birimlerini, autofs'u ve NFS istemci yapılandırmasını açıklar. Uzak ve otomatik bağlamalar, kurumsal depolama mimarilerinde standarttır.

Ders 4 • Dosya Sistemi Oluşturma ve Ayarlama

Blok aygıtlarını ext4, XFS ve Btrfs ile biçimlendirmeyi ve parametrelerini ayarlamayı öğretir. Dosya sistemi seçimi ve ayarı, G/Ç performansını ve güvenilirliğini doğrudan etkiler.

Ders 1 • Ağ Arayüzü Yapılandırması

ip, nmcli ve yapılandırma dosyalarını kullanarak statik ve dinamik IP atamasını kapsar. Doğru arayüz kurulumu, tüm ağ hizmetlerinin temelidir.

Ders 2 • Ağ Teşhis ve Performans Araçları

Sistematik sorun giderme için ss, tcpdump, traceroute ve iperf3'ü tanıtır. Yöntemli teşhis, ağ olaylarında çözüm süresini kısaltır.

Ders 3 • DNS Çözümlemesi ve Ana Bilgisayar Adı Yönetimi

Çözücü yapılandırmasını, /etc/hosts'u ve systemd-resolved'ı açıklar. Güvenilir ad çözümlemesi, hizmet keşfi ve uzaktan yönetim için gereklidir.

Ders 4 • SSH Yapılandırması ve Güvenli Uzaktan Erişim

OpenSSH sunucu sertleştirme, anahtar tabanlı kimlik doğrulama ve tünel oluşturmayı yapılandırır. Güvenli uzaktan erişim, Linux sunucuları için birincil yönetim arayüzüdür.

Ders 1 • Döngüler ve Yineleme Kalıpları

for, while ve until döngülerini pratik yineleme kalıplarıyla açıklar. Döngüler, betiklerin listeleri, dosyaları ve komut çıktılarını büyük ölçekte işlemesini sağlar.

Ders 2 • Girdi, Çıktı ve Hata Yönetimi

stdin/stdout/stderr yönlendirmesini, boru hatlarını ve trap tabanlı hata işlemeyi kapsar. Sağlam G/Ç ve hata yönetimi, betiklerin üretimde güvenle çalıştırılmasını sağlar.

Ders 3 • Bash Betik Yapısı ve Değişkenler

Shebang satırlarını, betik yürütmeyi, değişken türlerini ve tırnak işareti kurallarını kapsar. Doğru değişken işleme, en yaygın betikleme hatalarını önler.

Ders 4 • Fonksiyonlar ve Betik Modülerliği

Fonksiyon tanımı, yerel değişkenler, dönüş değerleri ve kaynak yüklemeyi tanıtır. Modüler betiklerin test edilmesi, yeniden kullanılması ve ekipler arasında bakımı daha kolaydır.

Ders 1 • Betik Sertleştirme ve Savunmacı Kodlama

Betiklere girdi doğrulama, güvenli geçici dosyalar ve ayrıcalık kontrolleri uygular. Sertleştirilmiş betikler, kötüye kullanıma direnir ve beklenmeyen durumlarda güvenle hata verir.

Ders 2 • Betik Hata Ayıklama ve Test Etme

bash -x izleme, shellcheck linting ve bats ile birim testini tanıtır. Sistematik test, betikler üretim sistemlerine ulaşmadan önce hataları azaltır.

Ders 3 • Derinlemesine Düzenli İfadeler

Pratik örneklerle POSIX BRE, ERE ve Perl uyumlu düzenli ifadeleri açıklar. Düzenli ifade ustalığı, tüm betikleme ve yönetim araçlarında güçlü metin manipülasyonunun kilidini açar.

Ders 4 • grep, sed ve awk ile Metin İşleme

Desen eşleme, akış düzenleme ve alan tabanlı veri çıkarmayı öğretir. Bu araçlar, ham komut çıktısını yapılandırılmış, eyleme dönüştürülebilir verilere dönüştürür.

Ders 1 • Uyarı ve Sağlık Kontrolü Otomasyonu

Kabuk betiği tabanlı sağlık kontrolleri oluşturur ve bunları e-posta ve webhook uyarılarıyla entegre eder. Proaktif uyarı, izleme verilerini eyleme dönüştürülebilir bildirimlere dönüştürür.

Ders 2 • Performans İzleme ve Profil Oluşturma

Gerçek zamanlı ve geçmişe yönelik analiz için top, vmstat, iostat, sar ve perf'i tanıtır. Darboğazları belirlemek, CPU, bellek ve G/Ç metriklerini aynı anda ilişkilendirmeyi gerektirir.

Ders 3 • Özel systemd Birim Dosyaları Yazma

Özel uygulamalar için hizmet, zamanlayıcı, yuva ve yol birimleri oluşturmayı öğretir. Özel birimler, herhangi bir uygulamayı systemd yaşam döngüsüne temiz bir şekilde entegre eder.

Ders 4 • systemd Hizmet Yönetimi

Birim dosyası anatomisini, hizmet yaşam döngüsü komutlarını ve bağımlılık sıralamasını kapsar. Doğru hizmet yönetimi, güvenilir uygulama başlatma ve kurtarma sağlar.

Ders 1 • Yama Yönetimi ve Değişiklik Otomasyonu

Paket yöneticileri ve Ansible kullanarak otomatik yama iş akışları tasarlar. Tutarlı yama yapma, bilinen güvenlik açıklarından yararlanılmasına karşı en etkili kontroldür.

Ders 2 • SELinux ve AppArmor ile Zorunlu Erişim Kontrolü

SELinux modlarını, bağlamlarını, politika boole değerlerini ve AppArmor profillerini kapsar. MAC çerçeveleri, süreçleri isteğe bağlı izinlerin tek başına başarabileceğinin ötesinde sınırlar.

Ders 3 • Denetim Çerçevesi ve Uyumluluk Günlükleme

Dosya erişimini, ayrıcalık kullanımını ve sistem çağrılarını izlemek için auditd kurallarını yapılandırır. Denetim günlükleri, güvenlik ve uyumluluk çerçeveleri tarafından gereken kanıt izini sağlar.

Ders 4 • Linux Yönetimi için Ansible ile Otomasyon

Idempotent yapılandırma yönetimi için Ansible envanterini, playbook'larını ve rollerini tanıtır. Otomasyon, yapılandırma sürüklenmesini ortadan kaldırır ve tutarlı filo genelinde değişiklikler sağlar.